«مرحوم باقر شریف القرشی» (1344 ـ 26 رجب 1433 ق.) یکی از چهره‏های علمی و مورخان حوزه نجف بود که با نگاهی تازه زندگانی معصومین(ع) را مورد توجه قرار داد و علاوه بر نجف در ایران نیز تاثیر گذاشت.

نخستین بار نام مرحوم باقر شریف قرشی را روی کتابی که در باره زندگی امام مجتبی علیه السلام بود مشاهده کردم؛ اثری بود جامع، خواندنی و در فارسی کم مانند که «مرحوم فخرالدین حجازی» آن را ترجمه و انتشارات بعثت چاپش کرده بود.

با سقوط «صدام» و در حالی که غبار از روی حوزه علمیه نجف کنار می‏رفت، چهره این مرد دانشمند بیشتر آشکار شد و آثار وی که اکنون شامل یک دوره زندگی پیامبر(ص) و امامان معصوم (ع)، زندگی بسیاری از شخصیت ها از خاندان اهل بیت مانند عباس بن علی، زینب کبری و برخی دیگر بود، و همین طور چندین اثر تاریخی در حوزه تاریخ صدر اسلام بود، در دست رس قرار گرفت.

از میان کارهای ایشان که وی را به عنوان «مورخ تاریخ اهل بیت(ع)» می‏شناساند، مجموعه‏ای تحت عنوان موسوعة سیرة اهل البیت ـ علیهم السلام ـ در 40 مجلد توسط کتاب سال ولایت و با همت دوست دانشمند ما جناب آقای معراجی در قم منتشر شد. کتابی که به حق، جایزه کتاب سال را در جمهوری اسلامی نصیب خود کرد.

اما آثار وی منحصر به این حوزه نبود. وی که اهل تأمل در تاریخ بود، نیک دریافته بود که شخصیت های دیگری هم هستند که باید روی آنها کار تاریخی صورت گیرد. اثری در باره «عبدالله بن عمر»، کتابی در باره «متوکل» و نقش وی در آن دوران، کتاب دیگری درباره «معاویه»، اثری درباره «مختار» و چندین کتاب در حوزه نظام اداری و حکومتی در اسلام، آثاری در حوزه اخلاق اجتماعی و فردی و نظام خانواده در اسلام نوشت.

توجه ویژه ایشان به زندگی حضرت خدیجه(س)، فاطمه زهرا(س)، زینب کبری(س) و ام البنین(س) نیز قابل توجه است؛ به طوری که درباره هر کدام از این زنان برجسته، کتابی مستقل دارد. همین طور کتابی در باره زن در اسلام، اثری ویژه در باره اخلاق پیامبر(ص)‌ و امامان، و کتابی هم در باره حقوق بشر در اسلام دارد.

باید توجه داشت که این قبیل تألیفات در حوزه نجف سابقه داشت و وی در این باره، یکی از پیشگامان و در عین حال ادامه دهندگان این مسیر تألیفی با ارزش برای جامعه علمی شیعه بود.

آنچه از مجموع آثار وی بر می آید این است که اسلام را دینی برای زندگی کردن می دانست و بر این باور بود که باید از سیره نبوی و اهل بیت در این حوزه کمک گرفت. به همین دلیل با نگاهی به سیره آن بزرگواران می نگریست و مواد و تحلیل‌هایی را عرضه می کرد که بتواند نگاهی همه جانبه و فراگیر به حوزه اجتماعیات و سیاسیات و فردیات از دید ائمه داشته باشد و برای هدایت جامعه و حل معضلات آن راهکاری ارائه دهد.

حقیقت آن است که این روش تحقیق در عین حال که پژوهشی ـ اجتماعی و دینی بود، در آثار وی به خوبی دیده می شود و شاید به این جامعیت برای کمتر کسی در نجف یا قم یا لبنان این زمینه تألیف و گستره قابل توجه و مواد و تحلیل های قابل قبول پیش آمده باشد.

پیش از وی در حوزه تاریخ اهل بیت(ع)، «مرحوم عبدالرزاق مقرم» کارهای با ارزشی انجام داد؛ اما همان طور که اشاره شد، حوزه کاری مرحوم قرشی هم وسیع‌تر و هم اجتماعی‌تر بود.

توجه داریم که آثار تألیفی شیعه، به جز حوزه فقه که از گستردگی ویژه ای برخوردار است در زمینه های دیگر اندک و بیشتر برای اثبات درستی تشیع است، اما این که جامعه شیعه، مانند هر جامعه دینی دیگر، نیازمند به آثار تربیتی و اجتماعی و هدایتی است، امری است که باید به آن بیشتر توجه کرد و آثار مرحوم قرشی از این زاویه قابل تأمل بود. مقایسه «علامه امینی» با مرحوم باقر شریف قرشی این دو گرایش در تألیف را نشان می‏دهد و ضمن نیاز به هر دو، تفاوت آنها را نیز آشکار می کند. خدا بر درجات هر دوی این بزرگواران بیفزاید.

بسیاری از آثار مرحوم باقر شریف، از جمله آثاری که تحت عنوان حیات امامان نوشت، به فارسی در آمده و مورد پسند جامعه شیعه در ایران نیز قرار گرفته است. مسلماً این توجه نشانگر آن است که آثار یاد شده کمتر مشابهی در فارسی داشته است.

ای کاش دوره کامل فارسی آن توسط یک ناشر مانند انتشارات مجمع جهانی اهل بیت(ع) به صورت یک جا منتشر شده و در اختیار مردم قرار می گرفت.

ترجمه کامل انگلیسی دوره تاریخ اهل بیت(ع) نیز توسط انتشارات انصاریان چاپ و منتشر شده است.

در سال‏های اخیر، رفت و آمد مرحوم قرشی به ایران فزونی یافت و ضمن آن که آقازاده ایشان در قم به تحصیل اشتغال داشت و زمینه رفت و آمد ایشان را فراهم می کرد، بارها از سوی مؤسسات مختلف از جمله کتاب سال ولایت، از مرحوم قرشی تقدیر شد.

یکی از خوشبختی‌های قم این است که پس از سقوط صدام توانست با ایجاد ارتباط با این شخصیت‌ها بر غنای فرهنگ شیعی بیفزاید.

......................

پایان پیام / 101

اخبار مرتبط :

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 1. مورخ بزرگ تاریخ اهل بیت(ع) درگذشت

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 2. تصاویری از آیت الله علامه شیخ باقر شریف قرشی(1)

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 3. زندگینامه علامه باقرشریف قرشی

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 4. پیام تسلیت مجمع جهانی اهل بیت(ع)

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 5. پیام تسلیت «دکتر علی لاریجانی» رییس مجلس شورای اسلامی

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 6. پیام تسلیت «آیت الله العظمی شیخ بشیر نجفی»

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 7. یوسفی غروی: علامه قرشی مورخ و ادیبی بزرگ بود

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 8. پیام تسلیت آیت الله هاشمی شاهرودی

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 9. پیام تسلیت آيت الله العظمي صافي گلپایگانی

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 10. پیام تسلیت آيت الله شیرازی

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 11. پیام تسلیت آيت الله العظمی حکیم

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 12. بيانيه‌ تسلیت وزارت فرهنگ عراق

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 13. پیام تسليت مجلس اعلاي اسلامي عراق

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 14. پیام تسلیت عضو عراقی مجمع عمومی مجمع جهانی اهل بیت(ع)

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 15. پیام تسلیت مدرسه مرحوم آیت الله العظمی میزا جواد تبریزی(ره)

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 16. پیام تسلیت «آیت الله مقتدایی» مدیر حوزه های علمیه ایران

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 17. تصاویری از آیت الله علامه شیخ باقر شریف قرشی(2)

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 18. پیام تسلیت دو آستان مقدس کربلا

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 19. پیام تسلیت سازمان اوقاف شیعیان عراق

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 20. نوشته «رسول جعفریان» به یاد «آیت الله باقرشریف قرشی»

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 21. مراسم ختم در مشهد مقدس برگزار شد

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 22. مراسم هفتم در قــم برگزار شد

ــ اخبار درگذشت علامه قرشی/ 23. گزارش تصویری از مراسم هفتم در قم